روشن فكري ديني چيست؟ فكر كنم پاسخ به این سوال خيلي از سوء تفاهمات بر طرف ميکنه. تو اين ضمينه وجه *ديني* را ميبايست يك صفت براي روشنفكري دانست.ميتونم چند خصوصيت عمده براي يك روشنفكر ذكر كنم... اينكه ذهن پرسش گري دارن و هميشه به دنبال حقيقتاند؛ دغدغه اونها مشكلات اجتماعي و مشكلاتي هست كه مردم به هر ترتيب با اون سر و كله مي زنند هست؛ آدمهاي خنثي و منفعلي نيستند و كذب و صدق حقيقت دروغ رو در ميداني از حق و باطل قرار ميدهند. به عقل به عنوان مرجعيتي جدا از دين و سنت ايمان دارن و اينكه ايجاد يا حداقل نگاه به جهاني خوب و زندگي اجتماعي ايده ال با تكيه بر دو آرمان آزادي و عدالت از ديگر مشخصه هاي آنان است من روشنفكر هاي ديني رو به دو دسته تقسيم ميكنم. 1-دسته اول عقل نزد روشن فكر هاي ديني در دسته اول اعتبار خود را از علم اخذ ميكند. تعقل و خرد انساني تشكيل شده از علم هست. تمام نگاه هايي كه ممكنه به اين جهان بشه توسط عقل انجام ميشه. علم بالا برنده و برتري دهنده نگاه انساني است همین خرد متکی بر علم است که در عرصه اجتماعی و سیاسی نیز به آدمی قوت و توان میبخشد. چنین انسانی خواهان ساماندهی عرصه اجتماعی و فرهنگی و سیاسی متناسب با خرد و تشخیص خردمندانه خود است و با تكيه بر آگاهي هاي خود اين دنيا را مي فهمد و به همان روش به دنبال پيدا كردن تنگناها ميگردد. چگونه اين نحوه ي روشنفكري راهي را براي دين مي گشايد؟ اين نحوه ي روشنفكري ديني همونطور كه مي تونه باعث ذوري از دين بشه باعث نزديكي و بهتر درك كردن دين خواهد شد. در اين نوع روشنفكري اگر ديني در ميان نباشد انسان جاي خدا مي نشيند. و تمام قدرت بشري و اعتلاي بشري را به نوع انسان باز مي گرداند. اما به همان انذازه اين نوع نحوه روشنفكري قادر است راهی برای تمسک به دین نیز بگشاید. انسان در اين الگو دانش در تقابلي نزذيك با جهان هستي است. و پيچيدگي دنيا ميتواند براي او شگفتي آفريد. و با نگاهي به دين مي تواند در اوضاع جهان بهتر تصرف و تفكر كند و به فرض مثال به توجه به اين استدلال قديمي فلسفي در مورد نظم هستي و وجود خالقي داناو ... بتواند با ايماني راسخ تر قدم در راه بگذارد و با دلي پر از اميد راه را طي كند. و بتواند خود را مجري با مسئوليت و متواضع خداوند اعظم بداند. از اين گونه روشنفكران ميتوان دكتر سروش و دكتر بازرگان را نام برد 2- دسته دوم اين گروه شباهت هاي بسياري با گروه اول دارد. تلاش عمده اين گروه آنست كه نگاه به جهاني خوب و زندگي اجتماعي ايده ال با تكيه بر دو آرمان آزادي و عدالت داشته باشند.يعني ضرروت و مسئولیت انعکاس دادن آن نظم هستي و مشیت الهی در عرصه اجتماعی و سیاسی. و تلاش ميكند الگوهای ایدهآل حیات اجتماعی را طراحي كند. شریعتی به عنواننماينده گروه دوم روشنفکری دینی، بیشتر دلنگران وجوه سیاسی و اجتماعی و فرهنگی است. آثار دکتر شریعتی بیشتر بر شرح اوضاع فاجعه بار مسلمین و و مردم اختصاص دارد و اینکه عقلها در چنبره جهل و استبداد و استعمار افتادهاند. و راهي انقلابي را براي حل اين مشكلات مطرح ميكند. این مطلب نوشته شده در تاریخ ۱۳ فروردین ۸۵ در وبلاگ قبلیم است، مطلب اخیرم رو در مورد روشنفکری دینی بعد از امتحانات ببینید
+ نوشته شده در دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1387ساعت 10:55 توسط حبیب اله آرین |